Economische groei in Zaanstad: werk in uitvoering
De werkgelegenheid in Zaanstad is de afgelopen jaren fors gegroeid. Per 1 januari 2024 bedraagt het aantal banen 73.450. Het aantal bedrijfsvestigingen nam toe van 18.600 (2022) naar 21.200 (2024). Het college vindt dit uiteraard positief, maar ziet ook de uitdaging om deze groei vast te houden. Zaanstad wil verder doorgroeien tot een moderne woon-werkgemeente. Sinds 2023 wordt gewerkt aan het uitvoeringsprogramma van de door de gemeenteraad vastgestelde Economische visie. Deze week stuurt het college een update naar de raad over de voortgang.
Hoofddoel is om het ondernemersklimaat in Zaanstad te versterken. Ondernemers met plannen kunnen makkelijker terecht bij de gemeente. Een “klein vooroverleg” maakt snellere procedures mogelijk en zorgt voor betere samenwerking met ondernemers. Ook is er een Actieagenda voor MKB-bedrijven en startende ondernemers. Zij zijn vooral gebaat bij duidelijke informatie en praktische hulp. Het lukt steeds beter om ondernemers direct in contact te brengen met de juiste personen binnen Zaanstad. Accountmanagers van de gemeente horen van ondernemers dat dit ook gewaardeerd wordt.
Wethouder Stephanie Onclin (economie): “Door professionalisering bij de gemeente kunnen ondernemers doen waar zij goed in zijn – ondernemen. Wij zijn er voor hen. Als wij toegankelijker zijn voor ondernemers en hen op weg helpen vanuit onze expertise dragen we direct bij aan een fijn ondernemersklimaat in de hele gemeente”.
Winkelen
Zaanstad zet ook in op winkelgebieden waar het aantrekkelijk is om te gaan “shoppen” door kwaliteit en compactheid: de winkels dan liggen dicht bij elkaar en zijn aantrekkelijk voor het publiek. Inmiddels trekt Zaandam-centrum 153.000 bezoekers per week. In het stadshart van Zaandam, in Krommenie en in Wormerveer zijn ook stappen gezet om de winkelleegstand terug te dringen.
Toerisme
De Zaanse Schans blijft één van de grootste dagtripbestemmingen in Nederland. Ook andere delen van Zaanstad worden steeds beter gevonden door toeristen. De riviercruisevaart en het watertoerisme groeien verder en zorgen ook voor meer bestedingen in de gemeente. In totaal telde Zaanstad 395.000 toeristische overnachtingen in 2024. Ook het aantal evenementen groeit verder, met Roze Zaterdag in 2025 als boegbeeld van Zaanstad als levendige, inclusieve en vooruitstrevende gemeente.
Ruimte
Zaanstad moet een moderne woon-werkgemeente blijven. Voldoende ruimte voor werken creëren blijft een opgave.
De strategie voor de Achtersluispolder – met meer zekerheid voor de ondernemers daar – zorgt inmiddels voor meer vergunningaanvragen en aantrekkende investeringen. Door het inzetten van parkmanagement op meerdere bedrijventerreinen verbetert de uitstraling, kwaliteit en veiligheid. Op HoogTij neemt de bedrijvigheid – letterlijk – toe door nieuwe kavels en een havenuitbreiding.
Stephanie Onclin: “We hebben afgelopen collegeperiode met allerlei partners in de gemeente gewerkt aan een economische koers die goed past bij onze regio. Met ruimte voor ondernemerschap, die hoort bij onze industriële traditie en bij onze sterke sociale structuur. We hebben het klimaat voor ondernemers ook echt verbeterd met meer ruimte voor bedrijven en een inclusiever arbeidsmarkt. Zaanstad is ook echt letterlijk aantrekkelijker geworden door onze inspanningen om het stadshart levendiger te maken.
Ik kijk positief terug maar blijf ook vooruitkijken, want de economie staat niet stil”.
Arbeidsmarkt
De Zaanse arbeidsmarkt in volop in beweging. Hierbij hoort goed beroepsonderwijs in de sectoren techniek, bouw en zorg. Deze zijn traditioneel sterk in de hele Zaanstreek. Binnen de ArbeidsMarktAgenda Zaanstreek (AMAZ) werken werkgevers en onderwijsinstellingen samen om kennis te delen en samen te werken bij de aanpak van personeelstekorten, inzetbaarheid en loopbaanontwikkeling. Hieraan zijn partners als Techlands en Zaanse Foodmakers verbonden.
In 2025 is ’t Lokaal verder uitgebreid in samenwerking met Businesspark Wormerveer en Odion. Leerlingen van verschillende onderwijsinstellingen krijgen hier nu gastlessen van ondernemers. Ook wordt hier gewerkt aan stageopdrachten en er zijn vanuit ’t Lokaal ook bedrijfsafari’s. Via de Mainstage Event Campus en de Zaanse Event Academy zijn er nieuwe leer- en loopbaanmogelijkheden op het gebied van evenementen en hospitality.
Toekomst
De ambitie om kennisintensieve bedrijvigheid in Zaanstad te laten groeien tot 9% van het totaal aantal bedrijven is nog niet gehaald –
dit ligt nu rond de 8%. Voor de toekomst is een duurzame, circulaire economie van belang. Zaanstad werkt aan het stimuleren van CO2-reductie, energiebesparing en modernisering van de industrie. Concreet voorbeeld is het ontwikkelen van energiehubs op HoogTij en Noorderveld-Molletjesveer. De eiwittransitie (van dierlijke naar plantaardige eiwitten) en circulaire economie zijn belangrijke onderwerpen voor het Zaanse voedingsmiddelencluster. Zaanstad moet een aantrekkelijke vestigingsplaats blijven voor deze belangrijke sector in onze economie.